اموزش هدفمند دکترای صرف و نحو (تست های طبقه بندی شده) – ۱۴۰۴-۱۳۹۱
طبقه بندی شده بر اساس آخرین سرفصلهای مصوب دورۀ دکتری
فهرست مطالب
مقدمه: راهنمای تحلیلی بر مجموعه سؤالات صرف و نحو پیشرفته آزمون دکتری… 8
بخش اول: صرف و اشتقاق (ادبیات پیشرفته ۱). 9
بخش ۳: پویایی ساختار کلمه: قواعد اعلال، ادغام و همزه. 9
۳-۲. إدغام: درهم آمیختن حروف همانند.. 10
بخش ۴: جهان افعال: تحلیل ساختار و معنا 13
۴-۴. ابواب: کارخانههای تولید معنا 14
۴-۱. تقسیمبندی بنیادی فعل… 15
بخش ۵: جهان اسماء: انواع و ساختارها 17
۵-۱-۱. اسم جامد (ذات و معنی) و مشتق… 19
۵-۱-۳. ساختار پایانی اسم: مقصور، منقوص، ممدود و صحیح… 20
۵-۳-۴. جمع قِلّه و جمع کَثرَه. 24
بخش دوم: نحو و ترکیب (ادبیات پیشرفته ۲). 29
فصل ۱: مبانی و شالودههای تحلیل نحوی… 29
فصل ۲: مرفوعات: نقشآفرینان اصلی جمله.. 33
۲-۴. نواسخ جمله اسمیه (کان، إنّ، لای نفی جنس). 48
فصل ۳: منصوبات: توضیحات و قیود جمله.. 51
۳-۱. المفاعیل الخمسة (مفعول به، مطلق، فیه، له، معه) 61
۴-۱. المجرورات (مجرور به حرف جر، مضاف الیه) 85
۴-۲. التوابع (نعت، عطف، توکید، بدل) 86
۵-۳. اسالیب خاص (عود الضمیر). 112
۵-۳. اسالیب خاص (استفهام). 113
۵-۳. اسالیب خاص (اجتماع شرط و قسم). 115
۵-۳. اسالیب خاص (الاختصاص). 118
۵-۳. اسالیب خاص (الاشتغال). 119
سرفصلهای “صرف و نحو پیشرفته” مطابق با سرفصلهای وزارت علوم ایران
بخش اول: ادبیات پیشرفته (۱): صرف و اشتقاق
- مقدمه فصل: کلید ورود به معماری کلمات عربی
- بخش ۱: مبانی و ابزارهای شناخت کلمه
- ۱-۱. سنگ بنا: کلمه و اقسام آن
- ۱-۱-۱. کالبدشکافی تعریف «کلمه»
- ۱-۱-۲. شناخت اسم، فعل و حرف و نشانههای هر یک
- ۱-۲. میزان (ترازو): آشنایی با اوزان
- ۱-۲-۱. فلسفه وزن و حروف اصلی (ف، ع، ل)
- ۱-۲-۲. مفهوم حروف زائد و نحوه شناسایی آنها
- ۱-۲-۳. کاربرد وزن در اسماء و افعال
- ۱-۲-۴. تمرینهای کاربردی برای کشف وزن کلمات
- ۱-۱. سنگ بنا: کلمه و اقسام آن
- بخش ۲: هنر واژهسازی: اشتقاق
- ۲-۱. تعریف اشتقاق و جایگاه آن
- ۲-۲. انواع اشتقاق
- ۲-۲-۱. اشتقاق صغیر
- ۲-۲-۲. اشتقاق کبیر (قلب)
- ۲-۲-۳. اشتقاق اکبر (ابدال)
- ۲-۲-۴. نکته طلایی: تفاوت اشتقاق و تصریف
- بخش ۳: پویایی ساختار کلمه: قواعد اعلال، ادغام و همزه
- ۳-۱. إعلال: رقص حروف علّه
- ۳-۱-۱. اعلال به قلب
- ۳-۱-۲. اعلال به اسکان (نقل)
- ۳-۱-۳. اعلال به حذف
- ۳-۲. إدغام: درهم آمیختن حروف همانند
- ۳-۲-۱. انواع ادغام: واجب، جایز و ممتنع
- ۳-۲-۲. مثالهای کاربردی از قرآن و متون ادبی
- ۳-۳. همزه: قواعد و تخفیفات آن
- ۳-۳-۱. انواع همزه: قطع و وصل
- ۳-۳-۲. روشهای تخفیف همزه
- ۳-۱. إعلال: رقص حروف علّه
- بخش ۴: جهان افعال: تحلیل ساختار و معنا
- ۴-۱. تقسیمبندی بنیادی فعل
- ۴-۱-۱. فعل صحیح و معتل
- ۴-۱-۲. فعل جامد و متصرف
- ۴-۲. فعل لازم و متعدی
- ۴-۲-۱. نشانههای تشخیص
- ۴-۲-۲. روشهای متعدی کردن
- ۴-۳. فعل معلوم و مجهول
- ۴-۳-۱. روش مجهول کردن افعال
- ۴-۴. ابواب: کارخانههای تولید معنا
- ۴-۴-۱. ثلاثی مجرد (ابواب ششگانه)
- ۴-۴-۲. ثلاثی مزید (ابواب مشهور)
- ۴-۴-۳. رباعی مجرد و مزید
- ۴-۱. تقسیمبندی بنیادی فعل
- بخش ۵: جهان اسماء: انواع و ساختارها
- ۵-۱. تقسیمبندی بنیادی اسم
- ۵-۱-۱. اسم جامد و مشتق
- ۵-۱-۲. اسم مذکر و مؤنث
- ۵-۱-۳. ساختار پایانی اسم: مقصور، منقوص، ممدود و صحیح
- ۵-۲. مشتقات: فرزندان معناساز
- ۵-۲-۱. اسم فاعل
- ۵-۲-۲. اسم مفعول
- ۵-۲-۳. صفت مشبهه
- ۵-۲-۴. صیغههای مبالغه
- ۵-۲-۵. اسم تفضیل
- ۵-۲-۶. اسم زمان و مکان
- ۵-۲-۷. اسم آلت
- ۵-۳. تثنیه و انواع جمع
- ۵-۳-۱. اسم مثنی
- ۵-۳-۲. جمع مذکر سالم
- ۵-۳-۳. جمع مؤنث سالم
- ۵-۳-۴. تعمیق بحث: جمع مکسر (قلت و کثرت)
- ۵-۴. (برای غنای بیشتر)
- ۵-۴-۱. اسم مصغر
- ۵-۴-۲. اسم منسوب
- ۵-۱. تقسیمبندی بنیادی اسم
بخش دوم: ادبیات پیشرفته (۲): نحو و ترکیب
- مقدمه بخش: گذار از صرف به نحو – از کلمه به کلام
- فصل ۱: مبانی و شالودههای تحلیل نحوی
- ۱-۱. إعراب و بناء
- ۱-۲. انواع إعراب (ظاهری، تقدیری، محلی)
- ۱-۳. علائم إعراب (اصلی و فرعی)
- فصل ۲: مرفوعات: نقشآفرینان اصلی جمله
- ۲-۱. الفاعل
- ۲-۲. نائب الفاعل
- ۲-۳. المبتدأ و الخبر
- ۲-۴. نواسخ جمله اسمیه (کان، إنّ، لای نفی جنس)
- فصل ۳: منصوبات: توضیحات و قیود جمله
- ۳-۱. المفاعیل الخمسة (مفعول به، مطلق، فیه، له، معه)
- ۳-۲. الحال
- ۳-۳. التمییز
- ۳-۴. المستثنی
- ۳-۵. المنادی
- فصل ۴: مجرورات و توابع
- ۴-۱. المجرورات (مجرور به حرف جر، مضاف الیه)
- ۴-۲. التوابع (نعت، عطف، توکید، بدل)
- فصل ۵: مباحث تکمیلی نحو
- ۵-۱. إعراب و بناء الأفعال
- ۵-۲. إعراب الجمل (جملات نقشپذیر و بدون نقش)
- ۵-۳. اسالیب خاص (اشتغال، تحذیر و إغراء، اختصاص)
بخش سوم: مشکل إعراب القرآن
- مقدمه بخش: ورود به عرصه تحلیلهای دقیق
- شاخه اصلی ۱: مقدمه و روششناسی
- ۱-۱. فلسفه و ضرورت مبحث
- ۱-۲. معرفی منابع کلیدی و رویکردها (الدر المصون، إعراب القرآن درویش، مشکل إعراب جوان)
- شاخه اصلی ۲: چالشهای بنیادین در تحلیل ساختار
- ۲-۱. مسأله «تعلیق» در جار و مجرور (با محوریت آیه وضوء)
- ۲-۲. قواعد و اسالیب خاص (همزه تسویه، لام ابتداء، شرط سنخیت)
- شاخه اصلی ۳: تحلیل موارد اختلافی در ابواب نحوی خاص
- ۳-۱. موارد اختلافی در منصوبات (مفعول مطلق، مفعول له، استثناء)
- ۳-۲. فاء در جواب (با محوریت آیه سرقت)
- شاخه اصلی ۴: بررسی اسالیب نحوی-بلاغی خاص قرآن
- ۴-۱. تحلیل اسلوب «أرأیت»
مقدمه: راهنمای تحلیلی بر مجموعه سؤالات صرف و نحو پیشرفته آزمون دکتری
درآمدی بر محتوا و روششناسی پاسخگویی
مجموعهای که پیش روی شماست، فراتر از یک گردآوری صرف از سؤالات آزمونهای ورودی دکتری در پنج سال گذشته است؛ این مجموعه در حقیقت یک کارگاه علمی-تحلیلی است که با هدف ارتقای دانش نظری و مهارت عملی شما، داوطلبان گرامی و دانشجویان دورههای تحصیلات تکمیلی زبان و ادبیات عربی، تدوین گردیده است. تسلط بر دو دانش بنیادین صرف و نحو، نه به عنوان مجموعهای از قواعد حفظشدنی، بلکه به مثابه ابزاری دقیق برای کالبدشکافی متن، شالوده اصلی ورود به دنیای پژوهشهای تخصصی در حوزه ادبیات، تفسیر و علوم قرآنی به شمار میرود.
سؤالات این مجموعه، که بر اساس سرفصلهای مصوب وزارت علوم و فصلبندی درسنامه جامع صرف و نحو پیشرفته طبقهبندی شدهاند، بازتابی دقیق از سطح انتظارات علمی در بالاترین مقاطع آکادمیک است؛ جایی که دیگر پاسخگویی سطحی به پرسشها کفایت نکرده و توانایی تحلیل عمیق، استدلال نحوی، و درک ظرایف بلاغی-دستوری، معیار اصلی سنجش دانشجو است.
ساختار مجموعه و رویکرد تحلیلی پاسخنامه
این مجموعه با درک کامل نیازهای شما، بر پایه یک رویکرد آموزشی منحصربهفرد بنا شده است. هر پرسش، دریچهای است به سوی یکی از مباحث کلیدی صرف و نحو پیشرفته که در پاسخنامه تشریحی، به صورت نظاممند و در چند لایه مجزا واکاوی میشود:
- شناسایی و تبیین مسئله: در گام نخست، موضوع اصلی سؤال و علت صحت گزینه صحیح به ایجاز بیان میشود تا نقشه راه تحلیل در ذهن شما ترسیم گردد.
- تحلیل تخصصی و موشکافانه: این بخش، قلب پاسخنامه را تشکیل میدهد. در اینجا، با استناد به منابع اصلی، دلایل صحت گزینه منتخب به تفصیل شرح داده میشود. تحلیلهای صرفی (نوع کلمه، باب، اعلال و…) و نحوی (نقش، اعراب، عامل، متعلقات و…) به گونهای ارائه شدهاند که هیچ ابهامی در مورد ساختار جمله باقی نماند.
- شرح آموزشی قاعده: برای تثبیت یادگیری، قاعده کلیدی که مبنای حل سؤال بوده است، به صورت مجزا و با بیانی آموزشی و روان تشریح میشود. این بخش به شما کمک میکند تا از یک مثال جزئی، به یک درک کلی و پایدار از آن قاعده دست یابید.
- معرفی منابع معتبر: جهت غنای بیشتر و هدایت پژوهشهای آتی، منابع اصلی و دانشگاهی مرتبط با هر مبحث معرفی شدهاند تا مسیر مطالعات تکمیلی شما هموار گردد.
- فرهنگ جامع اصطلاحات: در پایان مجموعه، فرهنگ کاملی از تمام اصطلاحات تخصصی به کار رفته در سؤالات و پاسخها، به همراه معادل انگلیسی آنها، ارائه شده است تا تسلط شما بر زبان علمی این رشته به حداکثر برسد.
توصیه نهایی
پیشنهاد مؤکد ما این است که این مجموعه را به صورت فعال و پویا مطالعه فرمایید. پیش از مراجعه به پاسخنامه، خود را با هر سؤال به چالش بکشید، به تحلیل بپردازید و سپس پاسخ خود را با تحلیل جامع ارائه شده مقایسه کنید. این روش، فرآیند یادگیری شما را از حالت منفعل به یک گفتگوی علمی و پویا با متن تبدیل خواهد کرد.
امید است این اثر، گامی مؤثر در مسیر آمادگی شما برای آزمونهای پیش رو و چراغی روشن در ادامه راه پربار علمیتان باشد.
با آرزوی توفیق روزافزون
گروه مولفین پردازش

دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.