همه سوال های دکترای علوم قرآن و حدیث (علوم تفسیر) – ۱۴۰۴-۱۳۹۰
سوال های پانزده سالانه علوم تفسیر
مشکاة التأویل: افقهای نوین در تفسیر قرآن
بررسی تطبیقی دیدگاهها با محوریت مکاتب و آراء مفسران فریقین از کلاسیک تا معاصر
آراء و مکاتب تفسیری: تحلیل جامع آزمون های دکتریهمراه با پاسخهای تشریحی و تحلیل تطبیقی گزینه های نادرست
مقدمه: چراغی فراراهِ پویندگان دانش تفسیری
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
حمد و سپاس بیکران بر آستان کبریایی خداوندی که کتاب مبینش را سرچشمهی جوشان حکمت و هدایت برای ابنای بشر قرار داد و درود بیپایان بر روان پاک پیامبر اعظم (ص) و خاندان طاهرینش که نخستین مفسران و راسخان در علم کلام الهی بودند.
مجموعهای که اکنون در دستان شما، دانشپژوهان و محققان گرامی، قرار گرفته است، حاصل تلاشی عالمانه و دقیق برای گردآوری و تحلیل جامع سؤالات آزمون ورودی دکتری تخصصی (Ph.D.) در رشته الهیات و معارف اسلامی، گرایش تفسیر، در بازهی زمانی یک دهه اخیر (۱۳۹۲ تا ۱۴۰۳) است. تدوین این اثر با دو هدف کلان صورت پذیرفته است: نخست، ارائه یک راهنمای کاملاً کاربردی و متمرکز برای داوطلبان گرامی جهت آمادگی مؤثر در یکی از سرنوشتسازترین آزمونهای علمی کشور؛ و دوم، فراهم آوردن یک منبع آموزشی غنی و ماندگار که بتواند به تعمیق دانش و ارتقای بینش تفسیری پژوهشگران و علاقهمندان حوزه علوم قرآنی یاری رساند.
روششناسی تدوین و ساختار پاسخها
آنچه این مجموعه را از آثار مشابه متمایز میسازد، روششناسی دقیق و سهمرحلهای در تدوین پاسخنامه تشریحی آن است. هر پاسخ با تکیه بر آخرین سرفصلهای مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و با استناد به آرای اندیشمندان طراز اول و منابع مادر در حوزه تفسیر، بهویژه تفاسیر گرانسنگ «المیزان فی تفسیر القرآن» و «مجمع البیان فی تفسیر القرآن»، تدوین شده است. این فرآیند تحلیلی شامل مراحل زیر است:
- تبیین جامع گزینه صحیح: در گام نخست، گزینه صحیح بهتفصیل شرح داده میشود. دلایل درستی آن با استدلالهای منطقی و ارجاعات دقیق به مبانی تفسیری، لغوی، کلامی یا تاریخی، بهگونهای تبیین میگردد که خواننده به درکی عمیق از چرایی انتخاب دست یابد.
- تحلیل و رد سایر گزینهها: در گام دوم، صرفاً به اعلام نادرستی سایر گزینهها اکتفا نشده، بلکه هر یک از آنها بهصورت مستقل تحلیل و علت عدم صحتشان با استدلال علمی روشن میگردد. این رویکرد به دانشپژوه کمک میکند تا با ظرایف مباحث، دیدگاههای رقیب و دامهای علمی نهفته در سؤالات آشنا شود.
- ارائه نکات تکمیلی و مفاهیم کلیدی: برای تکمیل فرآیند یادگیری، در پایان هر پاسخ، بخشی تحت عنوان «مفاهیم کلیدی» و «اطلاعات تکمیلی» گنجانده شده است. در این بخش، اصطلاحات تخصصی تعریف شده و نکات جانبی مهمی که به فهم بهتر موضوع و ارتباط آن با سایر مباحث کمک میکند، ارائه میگردد.
پوشش جامع محتوایی
این مجموعه با نگاهی فراگیر، تمامی حوزههای اصلی مورد سنجش در آزمون دکتری تفسیر را پوشش میدهد، از جمله:
- مبانی، قواعد و روشهای تفسیر: شامل مباحث بنیادین هرمنوتیک قرآنی، شرایط مفسر، روشهای تفسیری گوناگون (قرآن به قرآن، روایی، عقلی، علمی)، و قواعدی چون جری و تطبیق.
- تاریخ و جریانشناسی تفسیر: از مکاتب تفسیری صدر اسلام تا جریانهای فکری معاصر، معرفی مفسران برجسته فریقین و تحلیل آثار کلیدی آنان.
- تفسیر استدلالی، تحلیلی و کلامی: غواصی در آیات اعتقادی و مباحث عمیقی چون محکم و متشابه، تأویل، عصمت، نبوت و امامت از منظر قرآن.
- تفسیر تطبیقی: بررسی و مقایسه دیدگاههای مکاتب مختلف تفسیری، بهویژه در آیات مورد اختلاف میان شیعه و اهل سنت.
- علوم بلاغی و زبانشناختی: تحلیل دقیق نکات ادبی، لغوی، نحوی و بلاغی آیات که درک اعجاز بیانی قرآن و کشف لطایف معنایی آن را ممکن میسازد.
طبقهبندی موضوعی و دقیق سؤالات: تمامی سؤالات پانزده دوره بر اساس سرفصلهای رسمی مصوب، در دستهبندیهای دقیقی چون «مبانی و قواعد تفسیری»، «تاریخ و جریانشناسی تفسیر»، «تفسیر تحلیلی و کلامی»، «تفسیر تطبیقی» و «علوم بلاغی» طبقهبندی شدهاند تا امکان مطالعه متمرکز بر روی هر مبحث فراهم آید.
فرهنگ جامع واژگان و اصطلاحات تخصصی: برای دستیابی به فهمی عمیق و یکپارچه، فرهنگنامهای کامل از تمام اصطلاحات کلیدی تفسیر، علوم قرآن، حدیث و بلاغت که در طول این سالها مورد پرسش قرار گرفتهاند، در انتهای کتاب تدوین شده است.
پیوست معرفی مفسران و منابع کلیدی: جهت آشنایی خواننده با زمینه فکری اندیشمندانی که آراء ایشان محور سؤالات بوده است، یک شناختنامه مختصر و مفید از مفسران و مؤلفان برجسته ارائه گردیده است.
نمایه تحلیلی-موضوعی دقیق: برای نخستین بار در مجموعهای از این دست، یک نمایه تفصیلی و دقیق در انتهای کتاب افزوده شده است که به خواننده امکان میدهد تا هر مفهوم، اصطلاح، نام مفسر یا حتی شماره آیهای را که در سؤالات به آن پرداخته شده، به سرعت ردیابی کند. این بخش، کتاب را از یک منبع صرفاً آزمونی به یک ابزار پژوهشی کارآمد تبدیل میکند.
امید است این مجموعه، که با همت و دقتی وافر فراهم آمده است، به مثابه یک راهنمای امین و یک منبع علمی ماندگار، همراه شما در مسیر آمادگی برای آزمون دکتری و نیز در سفر بیپایان انس با کلام الهی باشد و گامی مؤثر در جهت ارتقای پژوهشهای قرآنی در جامعه علمی کشور بردارد.
و ما توفیقی الا بالله علیه توکلت و الیه انیب
گروه مولفین پردازش
مقدمه تحلیلی: نگاهی به روند و ساختار آزمون دکتری تفسیر (۱۳۹۱-۱۴۰4)
موفقیت در آزمون دکتری، بیش از هر چیز، نیازمند یک راهبرد هوشمندانه مطالعاتی است و این راهبرد جز با شناخت دقیق ساختار آزمون، گرایشهای فکری طراحان سؤال و فراوانی مباحث در طول سالیان متمادی به دست نمیآید. مجموعهای که پیش روی شماست، صرفاً گردآوری سؤالات گذشته نیست؛ بلکه آیینهای است که روند تحول و رویکردهای حاکم بر آزمون دکتری تفسیر را در بیش از یک دهه اخیر بازتاب میدهد. تحلیل این روند، نقشه راهی ارزشمند برای داوطلبان گرامی فراهم میآورد تا مطالعات خود را هدفمند ساخته و انرژی خود را بر مهمترین و پرتکرارترین حوزهها متمرکز سازند.
در این مقدمه، سه محور کلیدی که از تحلیل جامع سؤالات پانزده دوره اخیر استخراج شده است، ارائه میگردد:
۱. کانونهای ثابت و مباحث پرتکرار: ستونهای اصلی آزمون
بررسی مستمر آزمونها نشان میدهد که برخی حوزهها، شالوده ثابت و تغییرناپذیر سؤالات را تشکیل میدهند. تسلط بر این مباحث، تضمینکننده بخش قابل توجهی از موفقیت شما خواهد بود. این کانونهای محوری عبارتند از:
- مبانی، قواعد و روشهای تفسیری: این حوزه، پربسامدترین و کلیدیترین بخش آزمون است. سؤالات مربوط به روش تفسیر قرآن به قرآن، تفسیر به رأی ممدوح و مذموم، شرایط مفسر، قواعدی چون جری و تطبیق، و بهویژه، مبانی و روششناسی تفسیر گرانسنگ المیزان، همواره در آزمونها حضور پررنگی داشتهاند.
- تاریخ و جریانشناسی تفسیر: شناخت مکاتب اصلی تفسیری (روایی، عقلی، کلامی، عرفانی، اجتماعی)، شناسایی مفسران برجسته فریقین و آثار کلیدی آنان، از دیگر پایههای ثابت آزمون است. داوطلب باید بتواند گرایش فکری یک مفسر را از روی اثر او تشخیص دهد و جایگاه تاریخی او را تحلیل کند.
- تفسیر تحلیلی و تطبیقی: بخش قابل توجهی از سؤالات به تحلیل مفهومی و استدلالی آیات خاص، بهویژه آیات اعتقادی و کلامی، اختصاص دارد. همچنین، تسلط بر دیدگاههای تطبیقی و مقایسهای، خصوصاً در آیات مورد اختلاف میان شیعه و اهل سنت (مانند آیه ولایت، آیه تطهیر و آیه اولواالامر) و شناخت دقیق آرای فخر رازی در مقابل دیدگاههای مفسران شیعه، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
- علوم بلاغی و زبانشناختی در تفسیر: درک نکات دقیق نحوی، صرفی، لغوی و بلاغی، و تأثیر آن در استنباط معنا، یکی دیگر از حوزههای پرتکرار است. مباحثی چون انواع استفهام، وجوه و نظائر، کنایه، قصر، و تحلیل معنایی واژگان کلیدی، همواره مورد توجه طراحان سؤال بوده است.
۲. گذار از حافظهمحوری به تحلیلمحوری: تعمیق در روشها
یکی از بارزترین روندهای قابل مشاهده در آزمونهای سالهای اخیر، گذار تدریجی از سؤالات صرفاً حافظهمحور و تاریخی به سمت سؤالات تحلیلی، روششناختی و استدلالی است. اگر در دورههای ابتداییتر، سؤالی مانند «مؤلف کتاب التفسیر و المفسرون کیست؟» مطرح میشد، در دورههای اخیر، سؤالات به سمت تحلیل دیدگاه یک مفسر در یک موضوع خاص، مقایسه روش دو مکتب تفسیری، یا کشف مبانی فکری یک دیدگاه تفسیری سوق یافته است. این تغییر رویکرد نشان میدهد که صرفاً دانستن نامها و آثار کافی نیست؛ بلکه داوطلب باید به فهم عمیق روشها، تحلیل مبانی و قدرت استدلال مجهز باشد.
۳. محوریت اندیشه مفسران بزرگ: جایگاه رفیع علامه طباطبایی
تحلیل پانزده دوره اخیر به وضوح نشان میدهد که آزمون دکتری تفسیر، بیش از هر چیز، بر مدار اندیشههای چند مفسر بزرگ و جریانساز میچرخد. در این میان، علامه سید محمدحسین طباطبایی (ره) و شاهکار ایشان، تفسیر المیزان، جایگاهی بیبدیل و محوری دارند. تسلط بر مبانی، روششناسی و دیدگاههای خاص علامه در موضوعات کلیدی (مانند تأویل، محکم و متشابه، معنای اسلام، تحلیلهای لغوی و…) کلید پاسخگویی به بخش عظیمی از سؤالات است.
در کنار ایشان، شیخ طبرسی (ره) و تفسیر مجمع البیان (بهویژه در مباحث لغوی و بلاغی)، آیت الله محمدهادی معرفت (ره) (در حوزه تاریخ تفسیر و علوم قرآن) و فخرالدین رازی (به عنوان نماینده برجسته تفکر کلامی اشعری در تفسیر تطبیقی) از دیگر شخصیتهایی هستند که دیدگاههایشان به کرات مورد پرسش قرار گرفته است.
نتیجهگیری راهبردی
این مقدمه تحلیلی نشان میدهد که موفقیت در آزمون دکتری تفسیر نیازمند یک برنامه مطالعاتی هوشمندانه است که در آن، ضمن مرور جامع مباحث، تمرکز ویژهای بر تسلط بر روشها و مبانی تفسیری، شناخت عمیق جریانهای فکری و بهویژه، غوص در اقیانوس بیکران تفسیر المیزان صورت پذیرد. این مجموعه، با تحلیل دقیق و پاسخهای تشریحی خود، ابزاری قدرتمند برای دستیابی به این اهداف در اختیار شما قرار میدهد.
نقشه راه و برنامه مطالعاتی جامع
این نقشه راه به شما کمک میکند تا به صورت منظم و هدفمند، مجموعه سؤالات و پاسخهای تشریحی آزمون دکتری تفسیر را مطالعه کرده و به آمادگی کامل برای آزمون دست یابید.
فاز اول: آشنایی و پایهریزی (مدت پیشنهادی: یک هفته)
هدف در این مرحله، کسب یک دید کلی نسبت به ساختار آزمون، مباحث کلیدی و منابع اصلی است.
۱. مطالعه دقیق مقدمه: ابتدا مقدمه مجموعه را به دقت مطالعه کنید تا با اهداف، ساختار و روششناسی تدوین آن آشنا شوید.
۲. مرور سرفصلها و طبقهبندی سؤالات: با مراجعه به بخش طبقهبندی موضوعی سؤالات، با دستهبندیهای اصلی مباحث (مبانی و قواعد، تاریخ تفسیر، تفسیر تحلیلی و…) آشنا شوید. این کار به شما یک نقشه ذهنی از کل محتوا میدهد.
۳. بررسی فرهنگ واژگان و فهرست منابع: بخشهای «فرهنگ واژگان و اصطلاحات تخصصی» و «فهرست جامع منابع پیشنهادی» را که در انتهای مجموعه قرار دارند، مرور کنید. منابعی را که با آنها آشنایی کمتری دارید، علامتگذاری نمایید تا در صورت نیاز به آنها مراجعه کنید.
۴. تورق سریع کل مجموعه: به صورت روزنامهوار، سؤالات و پاسخهای چند سال را مرور کنید تا با سبک سؤالات، سطح دشواری و نحوه پاسخدهی تشریحی آشنا شوید.
فاز دوم: مطالعه عمیق و موضوعی (مدت پیشنهادی: شش تا هشت هفته)
در این مرحله، شما به صورت متمرکز و عمیق، مباحث را مطالعه خواهید کرد. رویکرد پیشنهادی، مطالعه موضوعی-سالانه است.
۱. انتخاب یک سرفصل اصلی: از بخش طبقهبندی موضوعی، یک سرفصل اصلی را انتخاب کنید؛ برای مثال، با «مبانی، قواعد و روشهای تفسیری» شروع کنید.
۲. مطالعه سؤالات به ترتیب سال: سؤالات مربوط به آن سرفصل را به ترتیب از سال ۱۳۹۲ تا آخرین سال موجود در مجموعه مطالعه نمایید. این روش به شما کمک میکند تا روند طرح سؤال و تمرکز طراحان در طول سالهای مختلف را درک کنید.
۳. روش مطالعه فعال:
* ابتدا خودتان پاسخ دهید: قبل از خواندن پاسخ تشریحی، سؤال را به دقت بخوانید و سعی کنید خودتان به آن پاسخ دهید.
* تحلیل پاسخنامه: سپس پاسخ تشریحی را کامل مطالعه کنید. به نحوه استدلال برای گزینه صحیح و دلایل رد سایر گزینهها توجه ویژه داشته باشید.
* خلاصهنویسی و یادداشتبرداری: نکات کلیدی، اصطلاحات مهم و استدلالهای اصلی را در یک دفترچه یادداشت یا فایل دیجیتال ثبت کنید. این خلاصهها منبع اصلی شما برای مرور خواهند بود.
۴. تکرار برای تمام سرفصلها: این فرآیند را برای تمام سرفصلهای طبقهبندی شده تکرار کنید. مباحثی را که در آنها ضعیفتر هستید، با دقت و وسواس بیشتری مطالعه نمایید.
فاز سوم: مرور، تثبیت و آزمون (مدت پیشنهادی: سه تا چهار هفته)
هدف در این فاز، تثبیت مطالب آموختهشده و شبیهسازی شرایط آزمون است.
۱. مرور خلاصهنویسیها: به صورت منظم، یادداشتها و خلاصههایی را که در فاز دوم تهیه کردهاید، مرور کنید. استفاده از فلشکارت برای اصطلاحات و مفاهیم کلیدی بسیار مؤثر است.
۲. آزمونهای سالانه: هر هفته، سؤالات یک سال کامل (مثلاً آزمون سال ۱۳۹۸) را در شرایطی مشابه آزمون واقعی (با زمانبندی مشخص و بدون مراجعه به پاسخنامه) پاسخ دهید.
۳. تحلیل آزمون: پس از هر آزمون، پاسخهای خود را با پاسخنامه تشریحی مقایسه کنید. نقاط ضعف خود را شناسایی کرده و مباحث مربوط به سؤالات غلط یا نزده را مجدداً مطالعه نمایید. به دلایل اشتباهات خود (کمبود دانش، بیدقتی، مدیریت زمان) فکر کنید.
۴. مطالعه تطبیقی: سعی کنید ارتباط بین سؤالات مشابه در سالهای مختلف را پیدا کنید. برای مثال، ببینید دیدگاه علامه طباطبایی در مورد “تأویل” چگونه در سالهای مختلف مورد پرسش قرار گرفته است.
فاز چهارم: جمعبندی نهایی (مدت پیشنهادی: یک تا دو هفته پایانی)
این مرحله به جمعبندی نهایی و کسب آمادگی روانی برای روز آزمون اختصاص دارد.
۱. تمرکز بر نقاط ضعف: بیشترین زمان خود را صرف مرور مباحثی کنید که در آزمونهای شبیهسازی شده عملکرد ضعیفتری در آنها داشتهاید.
۲. مرور سریع و نهایی: یک بار دیگر، کل سؤالات و نکات کلیدی یادداشتشده را به صورت سریع مرور کنید. در این مرحله هدف یادگیری مطلب جدید نیست، بلکه یادآوری و بازیابی اطلاعات است.
۳. مطالعه فرهنگ واژگان: بخش «فرهنگ واژگان و اصطلاحات تخصصی» را یک بار دیگر به دقت مطالعه کنید تا مطمئن شوید بر تمامی مفاهیم اساسی مسلط هستید.
۴. استراحت و آمادگی ذهنی: دو روز پایانی را به استراحت و فعالیتهای آرامشبخش اختصاص دهید. خواب کافی و تغذیه مناسب در روزهای منتهی به آزمون بسیار مهم است.
با پیروی از این نقشه راه، میتوانید اطمینان حاصل کنید که از این مجموعه ارزشمند به بهترین شکل ممکن استفاده کرده و با آمادگی کامل در آزمون دکتری حاضر خواهید شد.
موفق و پیروز باشید.
فهرست مطالب
مقدمه ۷
مقدمه تحلیلی 11
تکنیکهای پاسخدهی به سؤالات ۱۳
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۳۹۱
تفسیر ۷
پاسخنامه تفسیر ۸
درسنامه جامع براساس پاسخنامهها ۱۳
فصل اول: آسیبشناسی سند و متن حدیث ۱۳
فصل دوم: تاریخ کتابت و تدوین حدیث ۱۳
فصل سوم: کتابشناسی و علم رجال ۱۳
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۳۹۲
تفسیر ۱۵
پاسخنامه تفسیر ۱۶
درسنامه جامع براساس پاسخنامهها ۲۳
بخش اول: تفسیر و علوم قرآنی ۲۳
بخش دوم: علوم حدیث و رجال ۲۴
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۳۹۳
تفسیر ۲۶
پاسخنامه تفسیر ۲۹
درسنامه جامع براساس پاسخنامهها ۴۰
فصل اول: مبانی و قواعد تفسیر و تفسیر استدلالی ۴۰
فصل دوم: تاریخ و جریانشناسی تفسیر ۴۱
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۳۹۴
تفسیر ۴۲
پاسخنامه تفسیر ۴۴
درسنامه جامع براساس پاسخنامهها ۵۰
فصل اول: مبانی و قواعد تفسیر و تفسیر استدلالی ۵۰
فصل دوم: تاریخ و جریانشناسی تفسیر ۵۱
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۳۹۶
تفسیر ۵۲
پاسخنامه تفسیر ۵۵
درسنامه جامع براساس پاسخنامهها ۶۵
فصل اول: مبانی و قواعد تفسیر و تفسیر استدلالی ۶۵
فصل دوم: تاریخ و جریانشناسی تفسیر ۶۵
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۳۹۷
تفسیر ۶۶
پاسخنامه تفسیر 69
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۳۹۸
تفسیر ۹۲
پاسخنامه تفسیر ۹۵
درسنامه جامع براساس پاسخنامهها ۱۰۶
فصل اول: مبانی، قواعد و روشهای تفسیری ۱۰۶
فصل دوم: تفسیر استدلالی و تطبیقی (مباحث کلامی) ۱۰۶
فصل سوم: تاریخ و جریانشناسی تفسیر ۱۰۷
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۳۹۹
تفسیر ۱۰۸
پاسخنامه تفسیر ۱۱۰
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۴۰۰
تفسیر ۱۲۴
پاسخنامه تفسیر ۱۲۷
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۴۰۱
تفسیر ۱۳۹
پاسخنامه تفسیر ۱۴۱
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۴۰۲
تفسیر ۱۵۷
پاسخنامه تفسیر ۱۵۹
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۴۰۳
تفسیر ۱۶۹
پاسخنامه تفسیر ۱۷۱
آزمون دكتراي الهیات و معارف اسلامی ۱۴۰۴
تفسیر ۱۷۸
پاسخنامه تفسیر ۱۸۰
طبقه بندی تمام تست ها براساس آخرین سرفصل 201
فرهنگ واژگان و اصطلاحات تخصصی علوم تفسیر206
پیوست: معرفی اجمالی مفسران و منابع کلیدی211
نمایه تحلیلی 213
منابع. 216
فهرست جامع منابع و مآخذ
۱. تفاسیر بنیادین شیعه (کلاسیک و معاصر)
- المیزان فی تفسیر القرآن؛ علامه سید محمدحسین طباطبایی
- مجمع البیان فی تفسیر القرآن؛ فضل بن حسن طبرسی
- التبیان فی تفسیر القرآن؛ شیخ طوسی
- تسنیم: تفسیر قرآن کریم؛ عبدالله جوادی آملی
- تفسیر نمونه؛ ناصر مکارم شیرازی و همکاران
- تفسیر نور الثقلین؛ عبدعلی بن جمعه عروسی حویزی
- البرهان فی تفسیر القرآن؛ سید هاشم بحرانی
- تفسیر الصافی؛ ملا محسن فیض کاشانی
- تفسیر جوامع الجامع؛ فضل بن حسن طبرسی
- تفسیر القرآن الکریم؛ صدرالمتألهین شیرازی (ملاصدرا)
- تفسیر من وحی القرآن؛ سید محمدحسین فضلالله
- تفسیر من هدی القرآن؛ سید محمدتقی مدرسی
- تفسیر قمی؛ علی بن ابراهیم قمی
- تفسیر عیاشی؛ محمد بن مسعود عیاشی
۲. تفاسیر بنیادین اهل سنت (کلاسیک و معاصر)
- جامع البیان عن تأویل آی القرآن (تفسیر طبری)؛ محمد بن جریر طبری
- التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)؛ فخرالدین رازی
- الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل؛ محمود بن عمر زمخشری
- الدر المنثور فی التفسیر بالمأثور؛ جلالالدین سیوطی
- روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم و السبع المثانی؛ سید محمود آلوسی
- المحرر الوجیز فی تفسیر الکتاب العزیز؛ ابن عطیه اندلسی
- البحر المحیط؛ ابوحیان اندلسی
- تفسیر التحریر و التنویر؛ محمدطاهر بن عاشور
- أضواء البیان فی إیضاح القرآن بالقرآن؛ محمد امین شنقیطی
- معالم التنزیل؛ حسین بن مسعود بغوی
- الکشف و البیان عن تفسیر القرآن؛ ابواسحاق ثعلبی
۳. کتب علوم قرآن، روششناسی و تاریخ تفسیر
- التمهید فی علوم القرآن؛ محمدهادی معرفت
- التفسیر و المفسرون فی ثوبه القشیب؛ محمدهادی معرفت
- التفسیر و المفسرون؛ محمدحسین ذهبی
- الاتقان فی علوم القرآن؛ جلالالدین سیوطی
- روشها و گرایشهای تفسیری قرآن؛ حسین علویمهر
- مبانی و روشهای تفسیر قرآن؛ عباسعلی عمید زنجانی
- مکاتب تفسیری؛ علیاکبر بابایی
- المفسرون: حیاتهم و منهجهم؛ سید محمدعلی ایازی
- منطق تفسیر قرآن (مجموعه چند جلدی)؛ محمدعلی رضایی اصفهانی
- قرآن در اسلام؛ علامه سید محمدحسین طباطبایی
- مقدمة فی اصول التفسیر؛ ابن تیمیه
۴. کتب حدیث، رجال و درایه
- اصول الکافی؛ محمد بن یعقوب کلینی
- معجم رجال الحدیث؛ سید ابوالقاسم خویی
- رجال النجاشی؛ احمد بن علی نجاشی
- علم الحدیث و درایة الحدیث؛ کاظم مدیر شانهچی
- تاریخ عمومی حدیث؛ مجید معارف
- علوم الحدیث و مصطلحه؛ صبحی صالح
- مقباس الهدایة فی علم الدرایة؛ عبدالله مامقانی
۵. کتب اصول فقه، فقه و کلام
- اصول الفقه؛ محمدرضا مظفر
- دروس تمهیدیه فی الفقه الاستدلالی؛ باقر ایروانی
- الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة؛ زینالدین بن علی عاملی (شهید ثانی)
- مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام؛ زینالدین بن علی عاملی (شهید ثانی)
- کنز العرفان فی فقه القرآن؛ فاضل مقداد
۶. کتب لغت و بلاغت
- مفردات الفاظ القرآن؛ حسین بن محمد راغب اصفهانی
۷. دایرةالمعارفها و منابع جهانی
- دایرة المعارف اسلام (Encyclopaedia of Islam)
- دایرة المعارف قرآن (Encyclopedia of the Quran)
دیدگاهها
هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.